Alles is tegenwoordig maar guide, walktrough, unlockable of (in het ergste geval) een achievement. Waar is de tijd van Prince MEGAHIT en IDDQD? Ik miste het fenomeen cheaten laatst bij een vriend die net Smash Bros. Brawl had gekocht. 'Er waren toch veel meer mannetjes om mee te vechten?', vroeg hij onwetend. 'Ja,' zei ik, 'maar dan moet je eerst die story mode van acht uur uitspelen'. En ik zag op zijn gezicht een blik van 'oh, jammer' verschijnen. Op dat moment had ik willen cheaten, alles voor niks dankzij een simpele code. Het zal hem jeuken dat hij niet met bloed zweet en tranen elk mogelijk personage heeft unlocked. Er moest die avond gewoon maximaal gebrawled kunnen worden! Wolf vs. Toon Link en geen Mario vs. Peach!

Negatief

Zijn er tegenwoordig nog wel games voor de gematigde cheater? Steeds minder spellen hebben geheime codes ingebouwd die je alle extraatjes voor niets geven. Nieuwe stages, personages, etc., zelf unlocken, is prachtig en het doet je het spel meer spelen. Maar wanneer je (in het geval van Brawl) bij iemand wilt gamen die geen zin heeft in die martelgang en het spel toch tot zijn recht wil laten komen, ben ik voor het gebruik van cheats en tegen de guide die uitlegt hoe je het eigenlijk had moeten doen. Cheats verbreden de horizon van een game omdat je weet dat je vals speelt en, egocentrisch als de mens is, het daarnaast ook op eigen kracht wilt behalen. Terwijl een guide het juist vernauwd, omdat het je de illusie geeft iets te kunnen, terwijl je zelf niets aan de game hebt ontdekt. Iemand die mooi kan vertellen over kunst, omdat ie veel schilderijen heeft gezien (de cheater) is toch veel betrouwbaarder dan iemand die Ravensburgers schilderen op nummer thuis inkleurt (de guide gebruiker)?

Ik begrijp maar al te goed dat cheats een zeer negatieve keerzijde hebben. Veel mensen halen gewoon minder plezier uit spellen wanneer ze zonder blikken of blozen alle extraatjes vrijspelen door simpelweg een cheat te gebruiken. En dan is er natuurlijk ook nog het kansloze cheaten waardoor je onrechtmatig hoog op ranglijsten etc. komt. Daar ga ik hier echter geen woorden aan vuil maken. Cheaten staat voor mij niet gelijk aan valsspelen, het moet soms kunnen, mits je het gebruikt om vervolgens op legale wijze verder te komen. Een beetje als achter een ambulance aanrijden, zodat je niet meer in de file hoeft te staan en je kinderen op tijd op school komen (nu hou ik op met die slechte analogieën).

Klassiekers

Klassiekers als Doom en Prince of Persia werden door mij als kind meerdere malen al cheatend uitgespeeld. Nadat ik zo voldoende ervaring had opgedaan, ging ik 'voor het echie'. Cheats voelde toen meer aan als een simulator, voordat je aan het echte werk begint. Het spel namelijk uitspelen op eigen kracht, was zoveel meer waard dan de gecheate variant. Bij nader inzien waren het misschien juist de cheats die deze spellen zo goed maakten. Zonder cheats had ik die twee nooit kúnnen uitspelen en hoogstwaarschijnlijk ook niet lang gespeeld.

En ik zie deze zelfde terughoudendheid bij veel van mijn 'ik speel soms games'-vrienden. Die willen gewoon een spel, het moet werken en alles moet erop en eraan zitten. Voor dergelijke mensen zijn unlockables een reden om een spel niet meer te spelen en achievements angstaanjagend. Dus ik roep studio's op om weer cheatcodes in hun spellen in te bouwen! Laat de gamer lekker klooien en alle hoeken en gaten van een spel ontdekken alvorens het op eigen kracht uit te spelen.